Instalacja elektryczna a bezpieczeństwo pożarowe – najczęstsze przyczyny pożarów

TL;DR

• Artykuł omawia kluczowe przyczyny pożarów instalacji elektrycznych oraz metody zapobiegania im.
• Prawo Joule a-Lenza wyjaśnia mechanizm nagrzewania się uszkodzonych przewodów
• Systemy W2 sygnalizują zagrożenie pożarowe wynikające ze zwarć i przeciążeń
• Luźne styki i degradacja izolacji to główne przyczyny zapłonu w rozdzielnicach
• Bierne zabezpieczenia CarboCollar i Flame Cabel hamują rozprzestrzenianie się ognia

Mechanizm powstawania pożaru od prądu a Prawo Joule a-Lenza

Prawo Joule'a-Lenza wyjaśnia mechanizm nagrzewania się przewodów i połączeń przy przepływie prądu, szczególnie wtedy, gdy rośnie rezystancja na styku lub pojawia się przeciążenie. Ilość wydzielanego ciepła jest wprost proporcjonalna do kwadratu natężenia prądu, rezystancji przewodnika oraz czasu przepływu ładunku. Nawet niewielki wzrost natężenia przy długotrwałym oddziaływaniu może doprowadzić do niebezpiecznego wzrostu temperatury.

Zwiększona rezystancja w obwodzie bezpośrednio wpływa na intensywne generowanie ciepła w konkretnym punkcie. Uszkodzenia mechaniczne przewodów lub słaby styk tworzą miejsca o podwyższonej temperaturze, które stają się zarzewiem ognia. Zjawisko to jest szczególnie groźne, gdy ciepło nie może zostać efektywnie odprowadzane do otoczenia.

Proces degradacji izolacji polwinitowej prowadzący do zapłonu

Izolacja wykonana z polwinitu (PVC) ulega stopniowemu niszczeniu pod wpływem długotrwałego oddziaływania wysokiej temperatury. Proces degradacji przebiega w kilku charakterystycznych fazach, które prowadzą do całkowitego zniszczenia osłony przewodu.

• Twardnienie i pękanie materiału izolacyjnego pod wpływem ciepła
• Utrata właściwości dielektrycznych umożliwiająca przepływ prądu w niepożądanych miejscach
• Zwęglanie się polwinitu tworzące ścieżki przewodzące
• Ostateczny zapłon izolacji prowadzący do otwartego ognia

Różnica między zwarciem a przeciążeniem instalacji elektrycznej

Zwarcie definiuje się jako bezpośrednie połączenie przewodu fazowego z neutralnym lub ochronnym z pominięciem odbiornika energii. Sytuacja ta skutkuje gwałtownym, lawinowym wzrostem temperatury oraz często powstaniem łuku elektrycznego. Jest to stan nagły i wysoce destrukcyjny dla izolacji, mogący w ułamku sekundy doprowadzić do pożaru.

Przeciążenie występuje natomiast jako stan długotrwałego przepływu prądu nieznacznie przekraczającego wartości znamionowe bezpieczników. Zjawisko to najczęściej jest spowodowane podłączeniem zbyt wielu urządzeń dużej mocy do jednego obwodu. Długotrwałe przeciążenie termiczne prowadzi do powolnego niszczenia instalacji w ścianach.

Problem luźnych styków i niedokręconych zacisków w rozdzielnicach

Ważne: Luźne połączenia w rozdzielnicach są jedną z najczęstszych przyczyn pożarów, ponieważ brak odpowiedniego docisku powoduje wzrost rezystancji przejścia i punktowe wydzielanie ogromnych ilości ciepła.

Cykliczne nagrzewanie i stygnięcie elementów przewodzących powoduje rozszerzalność cieplną metali, co z czasem dodatkowo luzuje śruby w zaciskach. Regularna konserwacja oraz dokręcanie styków są kluczowe dla uniknięcia iskrzenia szeregowego i wypalania osprzętu. Zaniedbanie tych czynności serwisowych drastycznie zwiększa ryzyko awarii.

Zagrożenia związane z instalacjami aluminiowymi w starym budownictwie

Przewody aluminiowe wykazują specyficzne właściwości fizykochemiczne, które różnią się znacząco od parametrów miedzi. Materiał ten wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza w starszych budynkach, gdzie instalacje nie były modernizowane od lat.

• Zjawisko pełzania aluminium pod naciskiem zacisku powodujące luzowanie połączeń
• Szybkie utlenianie się powierzchni żyły tworzące warstwę nieprzewodzących tlenków
• Ryzyko korozji elektrochemicznej przy bezpośrednim łączeniu miedzi z aluminium bez dedykowanych złączek

Rola systemów sygnalizacji pożaru w wykrywaniu zagrożeń

Systemy wczesnego ostrzegania pełnią kluczową rolę obok standardowych zabezpieczeń elektrycznych, pozwalając na szybką ewakuację w momencie wykrycia dymu. Zastosowanie certyfikowanych urządzeń marki W2 jest niezbędnym elementem budowania skutecznego systemu bezpieczeństwa pożarowego w obiektach.

Zwarcia i przeciążenia ograniczają zabezpieczenia elektryczne, a system sygnalizacji pożaru wykrywa skutki zagrożenia, na przykład dym lub wzrost temperatury, i uruchamia alarmowanie.

Kompletny system składa się z różnych elementów, takich jak sygnalizatory akustyczno-optyczne, na przykład model SAO-P8, oraz sygnalizatory głosowe SGO-PgwB. Odpowiednio dobrane sygnalizatory gwarantują słyszalność i widoczność alarmu w każdych warunkach.

Puszki instalacyjne i ciągłość działania systemu w warunkach pożaru

Konieczność podtrzymania funkcji elektrycznych podczas pożaru wymusza stosowanie specjalistycznych elementów montażowych. Odpowiednie akcesoria gwarantują, że systemy oddymiania i ostrzegania będą działać nawet w ekstremalnych warunkach termicznych.

• Ognioodporne puszki instalacyjne takie jak PIP-1AN lub PIP-2AN zapewniające ciągłość obwodu
• Puszki rozgałęźne PIP-3AN umożliwiające bezpieczne rozdzielanie przewodów w strefach zagrożonych
• Zastosowanie kostek ceramicznych odpornych na wysokie temperatury wewnątrz puszek marki W2

Bierne zabezpieczenia przepustów instalacyjnych – newralgiczne punkty

Czy wiesz, że: Miejsca przejścia kabli przez stropy i ściany są najczęstszą drogą rozprzestrzeniania się ognia i dymu do sąsiednich pomieszczeń.

Stosowanie kołnierzy ogniochronnych CarboCollar na rurach z kablami skutecznie odcina drogę pożarowi poprzez pęcznienie wkładu pod wpływem temperatury. Do uszczelnień przejść kablowych i mieszanych stosuje się systemowe rozwiązania, na przykład pasty ogniochronne Flame Cabel, a dobór technologii opiera się o dokument klasyfikacyjny i instrukcję wykonania dla konkretnego typu przegrody i przepustu.

Konserwacja systemów i testowanie czujek

Nawet najlepszy system bezpieczeństwa wymaga regularnych przeglądów i testów sprawności, aby zachować pełną funkcjonalność. Konieczność sprawdzania działania czujek dymu i temperatury pozwala mieć pewność zadziałania urządzeń w sytuacji kryzysowej.

Specjaliści wykorzystują profesjonalne aerozole testowe, takie jak SOLO A5-001, do bezpiecznego sprawdzania detektorów bez ryzyka ich zabrudzenia. Regularne testowanie aerozolami SOLO jest standardem w profesjonalnej konserwacji systemów przeciwpożarowych.

Procedura postępowania w przypadku pożaru instalacji elektrycznej

Właściwy algorytm zachowania w sytuacji kryzysowej pozwala zminimalizować straty i zapewnić bezpieczeństwo domownikom. Kluczowe jest zachowanie spokoju i wykonywanie czynności w ustalonej kolejności.

• Natychmiastowe odłączenie zasilania wyłącznikiem głównym jeśli jest to bezpieczne
• Wezwanie służb ratunkowych pod numerem 112 lub 998
• Rozpoczęcie ewakuacji drogami wolnymi od dymu
• Próba gaszenia pożaru wyłącznie środkami przeznaczonymi do urządzeń pod napięciem przy zachowaniu bezpiecznej odległości