Jaka gaśnica do urządzeń elektrycznych sprawdzi się najlepiej?

Jako specjaliści ppoż bardzo często dostajemy od klientów pytania: Jaka gaśnica do gaszenia urządzeń elektrycznych będzie najlepsza? Jakie gaśnice do elektroniki wybrać? Domowy sprzęt można gasić gaśnicą ABC do 1000 V, przykładem niech będzie komputer stacjonarny podłączony do zasilania, rozdzielnia elektryczna, ksero lub drukarka, lodówka lub zamrażarka, telewizor, czy nawet klimatyzator. A co jeśli chodzi o pożary w biznesie i dużych przedsiębiorstwach? Jakie tam urządzenia gaśnicze wybrać, aby ochronić sprzęt i cenną aparaturę? We wpisie wyjaśnimy te kwestie, a także oznaczenia gaśnic do urządzeń elektrycznych i jakie urządzenia gaśnicze są najlepsze do gaszenia pożarów klasy E.

TL;DR

• Do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem najlepiej sprawdzają się gaśnice śniegowe (CO2), które nie niszczą sprzętu i nie pozostawiają osadu.
• Gaśnice proszkowe (ABC) są skuteczne przy urządzeniach do 1000 V, ale pozostawiają trudny do usunięcia proszek, który może uszkodzić elektronikę.
• Gaśnice mgłowe i gazy czyste (np. FM-200, Novec 1230, Inergen) to nowoczesne, bezpieczne alternatywy dla delikatnej elektroniki i wrażliwych obiektów.
• Zawsze sprawdzaj oznaczenia gaśnicy (symbol pioruna, gniazdka z ogniem, maksymalne napięcie), aby upewnić się, że nadaje się do elektryczności.
• Nigdy nie używaj wody ani gaśnic pianowych do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem, chyba że gaśnica ma specjalny atest do 1000 V.

Czym charakteryzują się gaśnice śniegowe (CO2) i dlaczego są najlepsze do elektroniki?

Gaśnice śniegowe (CO2) są uznawane za najlepsze do gaszenia urządzeń elektronicznych, ponieważ dwutlenek węgla nie przewodzi prądu, a po użyciu szybko odparowuje, nie pozostawiając żadnych szkodliwych osadów, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia sprzętu.

Mechanizm obniżania stężenia tlenu polega na wypieraniu powietrza z otoczenia pożaru oraz lokalnym schładzaniu strefy objętej ogniem. Sprężony w zbiorniku dwutlenek węgla trafia w miejsce płomieni pod postacią gazu i cząsteczek suchego lodu. Ponieważ dwutlenek węgla stanowi substancję chemicznie obojętną i pozbawioną właściwości przewodzących prąd elektryczny, strzał z dyszy nie stwarza zagrożenia dla operatora.

Po zakończeniu akcji gaśniczej gaz samoistnie odparowuje w otoczeniu. Nie pozostawia żadnych osadów, nalotów ani wilgoci. Właściwość ta chroni precyzyjne układy scalone i mikroprocesory przed zwarciem lub korozją. Z tego powodu gaśnice CO2 stanowią standardowe wyposażenie w miejscach takich jak:

• serwerownie oraz centra danych,
• laboratoria analityczne i diagnostyczne,
• pomieszczenia biurowe z dużą ilością komputerów,
• rozdzielnie elektryczne oraz sterownie automatyki.

Jakie rodzaje gaśnic są bezpieczne do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem?

Do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem bezpiecznie stosuje się gaśnice śniegowe (CO2), gaśnice proszkowe (ABC/E do 1000 V) oraz nowoczesne gaśnice z gazami czystymi, które nie przewodzą prądu i nie uszkadzają sprzętu.

W zależności od warunków i specyfiki chronionego mienia wybór środka gaśniczego przedstawia się następująco:

• Gaśnice śniegowe (CO2) – bezpieczne dla obwodów elektrycznych bez ograniczeń napięciowych podanych w instrukcji producenta. Nie pozostawiają żadnych zanieczyszczeń.
• Gaśnice proszkowe (ABC/E) – przeznaczone do gaszenia instalacji pod napięciem do 1000 V z zachowaniem bezpiecznej odległości (minimum 1 metr). Działają szybko, lecz pozostawiają pył.
• Gaśnice z gazami czystymi (np. FM-200, Novec 1230, Inergen) – dedykowane do ochrony cennej aparatury. Nie powodują uszkodzeń termicznych, nie przewodzą prądu oraz są w pełni bezpieczne dla ludzi przebywających w pomieszczeniu.

Podczas gaszenia podstawowych instalacji domowych i przemysłowych gaśnica proszkowa spełni swoje zadanie ratunkowe. W przypadku delikatnych płytek drukowanych, serwerów czy aparatury pomiarowej rekomendacja zawsze wskazuje na gazy czyste lub CO2.

Czym charakteryzują się gaśnice bezpieczne dla elektroniki?

Gaśnice do elektroniki to takie, które skutecznie gaszą pożary, nie uszkadzając delikatnych urządzeń. Główne cechy takich gaśnic to brak przewodnictwa elektrycznego i minimalne pozostawianie resztek po użyciu. Przykładem są gaśnice śniegowe, które wykorzystują dwutlenek węgla CO2 do tłumienia ognia. CO2 nie przewodzi prądu, a po użyciu szybko odparowuje, nie zostawiając śladów. 

Gaśnice bezpieczne dla elektroniki są zaprojektowane tak, aby nie uszkadzać wrażliwych urządzeń podczas gaszenia pożaru, w miejscach, gdzie znajduje się cenny sprzęt elektroniczny, jak serwerownie, laboratoria czy biura. Inne gaśnice do elektroniki to także gaśnice halonowe, które również są bezpieczne, ponieważ halon gasi pożar, nie przewodząc prądu i nie pozostawiając osadów. Jednak ze względu na szkodliwy wpływ na środowisko, halony są obecnie zastępowane ekologicznymi gazami czystymi. 

Jakie są oznaczenia gaśnicy do urządzeń elektrycznych?

Gaśnica do urządzeń elektrycznych oznaczenia to przede wszystkim rzucające się w oczy oznaczenie klasy pożaru E w dużym kwadracie, ponieważ chodzi o urządzenia podłączone do prądu. Dodatkowo urządzenie powinno być opatrzone symbolem pioruna lub gniazdka z ogniem, który wskazuje na możliwość bezpiecznego użycia gaśnicy w przypadku pożarów sprzętu elektrycznego. Inne oznaczenia to także maksymalne napięcie, rodzaj środka gaśniczego, i klasyfikacja gaśnic. Gaśnica powinna mieć podane maksymalne napięcie, przy którym jest bezpieczna do użycia (np. 245000 V). W przypadku gaśnic śniegowych (CO2) oraz proszkowych, powinno być także jasno określone, jaki środek gaśniczy jest stosowany. Gaśnice mogą mieć dodatkowe oznaczenia literowe i graficzne, wskazujące inne klasy pożarów, które są w stanie gasić, np. A (materiały stałe), B (ciecze palne), pożary urządzeń elektrycznych pod napięciem (klasa E). Może być również wyraźnie napisane na urządzeniu gaśniczym: Nadaje się do gaszenia urządzeń elektrycznych. 

Jakie oznaczenia wskazują, że gaśnica nadaje się do gaszenia urządzeń elektrycznych?

Gaśnice przeznaczone do gaszenia urządzeń elektrycznych posiadają specjalne oznaczenia, takie jak symbol pioruna, gniazdka z ogniem, informacja o maksymalnym napięciu (np. do 1000 V lub 245000 V) oraz klasyfikacja pożarów (dawniej klasa E).

Wszystkie kluczowe symbole znajdują się na etykiecie informacyjnej umieszczonej bezpośrednio na płaszczu zbiornika. Należy zwrócić uwagę na konkretne zapisy techniczne:

• Symbol graficzny – rysunek gniazda sieciowego z płomieniem lub charakterystyczny piktogram z błyskawicą.
• Wartość maksymalnego napięcia – jasny komunikat tekstowy, np. „Przeznaczona do gaszenia urządzeń pod napięciem do 1000 V z odległości min. 1 m”. Niektóre gaśnice CO2 posiadają badania dopuszczające użycie przy napięciach sięgających 245 000 V (245 kV).
• Oznaczenie klasy E – dawny symbol literowy odnoszący się do pożarów w obecności prądu elektrycznego. Choć aktualne normy europejskie usunęły oficjalną klasę E ze standardowej klasyfikacji pożarów (A, B, C, D, F), oznaczenie to nadal pojawia się w opisach i instrukcjach dla użytkownika.

Brak wpisu o dopuszczeniu do pracy pod napięciem wyklucza gaśnicę z użycia w sąsiedztwie działających urządzeń elektrycznych.

Gaśnice CO2 - najlepszy wybór do gaszenia elektroniki

Jakie gaśnice do elektroniki wybrać? Gaśnice CO2 to najlepszy wybór do gaszenia elektroniki ze względu na swoje właściwości, które czynią je wyjątkowo skutecznymi w takich sytuacjach. Dwutlenek węgla nie przewodzi prądu, co eliminuje ryzyko porażenia elektrycznego podczas gaszenia pożarów w urządzeniach pod napięciem. Jest to bezpieczniejsze dla użytkowników, zwłaszcza w miejscach, gdzie znajdują się jak serwerownie, laboratoria czy biura. Kolejną istotną zaletą gaśnic CO2 jest to, że nie pozostawiają żadnych resztek po użyciu. Dwutlenek węgla, w formie gazu, po zetknięciu z powierzchnią szybko odparowuje i nie zostawia żadnych śladów ani uszkodzeń na delikatnych komponentach elektronicznych. W przeciwieństwie do gaśnic proszkowych, które mogą pozostawić trudny do usunięcia pył, gaśnice CO2 pozwalają na szybkie przywrócenie urządzeń do działania po zakończeniu akcji gaszenia pożaru.

CO2 wypiera tlen, co skutecznie tłumi ogień, jednocześnie nie uszkadzając elektroniki ani jej komponentów. Dzięki tym właściwościom gaśnice CO2 są idealnym rozwiązaniem w przypadku pożarów sprzętu elektronicznego, oferując skuteczność i bezpieczeństwo sprzętu.

Czy gaśnice pianowe są odpowiednie dla urządzeń elektronicznych?

Gaśnice pianowe, mogą być stosowane w określonych sytuacjach, gdy inne typy gaśnic nie są dostępne. Piana gaśnicza działa poprzez schładzanie i odcinanie dopływu tlenu do płomieni, co skutecznie gasi pożary. W przypadku pożaru urządzeń elektrycznych warto pamiętać, że to rozwiązanie ma pewne ograniczenia.

Gaśnice pianowe mogą być stosowane na sprzęcie elektronicznym, tylko w sytuacjach, gdy napięcie zostało wcześniej odłączone. Piana, choć przewodzi prąd, jest mniej agresywna niż proszek gaśniczy, co oznacza, że potencjalne uszkodzenia urządzeń są mniejsze. Ponadto, piana łatwiej się usuwa, co jest korzystne dla ochrony delikatnych komponentów elektronicznych. W sytuacjach, gdzie głównym priorytetem jest ochrona sprzętu przed dalszym uszkodzeniem, a ryzyko porażenia elektrycznego zostało zminimalizowane, gaśnice pianowe są uzasadnionym wyborem. W takich sytuacjach ich stosowanie może pomóc w minimalizowaniu szkód spowodowanych przez pożar i ułatwiać późniejsze przywrócenie urządzeń do pełnej funkcjonalności.

Kiedy można stosować gaśnice proszkowe do gaszenia urządzeń elektrycznych i jakie są ich wady?

Gaśnice proszkowe (ABC) mogą być stosowane do gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych pod napięciem do 1000 V, jednak ich główną wadą jest pozostawianie trudnego do usunięcia proszku, który może powodować korozję, zwarcia i trwałe uszkodzenia delikatnej elektroniki.

Zastosowanie gaśnicy proszkowej ma uzasadnienie w sytuacjach zagrożenia życia lub w miejscach, gdzie priorytet stanowi szybkie opanowanie ognia, a stan techniczny sprzętu schodzi na dalszy plan. Sprawdzają się w domowych rozdzielniach, garażach czy warsztatach przy gaszeniu takich obiektów jak:

• komputery stacjonarne,
• telewizory oraz sprzęt RTV,
• lodówki, zamrażarki i sprzęt AGD,
• elektronarzędzia.

Główna wada drobnego proszku gaśniczego opiera się na jego wysokiej zdolności do wnikania we wszelkie zakamarki. Drobne cząstki minerałów wiążą wilgoć z powietrza, tworząc lepki osad. Prowadzi to do natychmiastowej korozji miedzianych ścieżek, zwarć w układach zasilania oraz do zatarcia ruchomych mechanizmów. Bardzo często koszt czyszczenia sprzętu po użyciu proszku przekracza wartość samego urządzenia.

Jakie są kluczowe zasady bezpieczeństwa podczas gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych?

Kluczowe zasady bezpieczeństwa podczas gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych obejmują zawsze upewnienie się, że gaśnica jest przeznaczona do elektryczności (oznaczenia do 1000 V lub wyżej), nigdy nie używanie wody ani gaśnic pianowych do urządzeń pod napięciem oraz w miarę możliwości odłączenie zasilania przed rozpoczęciem gaszenia.

Podczas prowadzenia akcji gaśniczej należy bezwzględnie przestrzegać następujących kroków:

1. Odłączenie zasilania – w pierwszej kolejności warto odciąć dopływ prądu poprzez wyłączenie bezpiecznika głównego lub wyciągnięcie wtyczki z gniazda.
2. Weryfikacja oznaczeń – upewnij się, że używana gaśnica posiada atest do gaszenia urządzeń pod napięciem.
3. Zakaz stosowania cieczy – pod żadnym pozorem nie wylewaj wody ani tradycyjnych pianek wodnych na urządzenia włączone do sieci ze względu na śmiertelne ryzyko porażenia.
4. Zachowanie bezpiecznego odstępu – zachowaj dystans co najmniej 1 metra od gaszonego obiektu (w przypadku instalacji wysokiego napięcia odległość musi wynosić kilka metrów).
5. Ewakacja w razie braku kontroli – jeśli ogień rozprzestrzenia się gwałtownie, natychmiast opuść pomieszczenie i wezwij Straż Pożarną.

Jakie są nowoczesne alternatywy dla tradycyjnych gaśnic do delikatnej elektroniki?

Nowoczesne alternatywy dla tradycyjnych gaśnic do delikatnej elektroniki to gaśnice z tzw. gazami czystymi, takimi jak FM-200 (Heptafluoropropan), Novec 1230 oraz Inergen, które są bezpieczne dla ludzi, nie przewodzą prądu i nie pozostawiają żadnych osadów.

Środki te wyznaczają nowy standard w inżynierii bezpieczeństwa pożarowego. Wykazują wysoką skuteczność tłumienia ognia poprzez chemiczne hamowanie reakcji spalania oraz gwałtowne odbieranie ciepła ze strefy pożaru:

• FM-200 (Heptafluoropropan) – skroplony gaz nieprzewodzący prądu. Nie pozostawia plam, osadów ani wilgoci. W stężeniach gaśniczych pozostaje bezpieczny dla ludzi, co umożliwia jego stosowanie w stale używanych strefach pracy.
• Novec 1230 – płynny przed wyzwoleniem środek gaśniczy, który w momencie natrysku natychmiast zmienia stan w gaz. Cechuje go zerowy potencjał niszczenia warstwy ozonowej. Znajduje zastosowanie w muzeach, galeriach sztuki, centrach operacyjnych oraz serwerowniach.
• Inergen – naturalny mieszany gaz złożony z azotu, argonu oraz dwutlenku węgla. Działa poprzez obniżenie poziomu tlenu w pomieszczeniu do wartości uniemożliwiającej spalanie, bez utrudniania oddychania dla ewakuujących się osób.

Często zadawane pytania (FAQ)

P: Czy gaśnice pianowe nadają się do gaszenia urządzeń elektrycznych?

O: Tradycyjne gaśnice pianowe przewodzą prąd, co wyklucza ich użycie przy urządzeniach pod napięciem. Stosowanie piany dopuszcza się wyłącznie po uprzednim odłączeniu zasilania lub przy użyciu specjalistycznych gaśnic płynowych z odpowiednim atestem do 1000 V.

P: Jakie jest ryzyko użycia niewłaściwej gaśnicy do pożaru elektrycznego?

O: Użycie gaśnicy na bazie wody przy braku odłączenia prądu niesie bezpośrednie ryzyko śmiertelnego porażenia elektrycznego. Niewłaściwy środek (np. proszek) potrafi również trwale zniszczyć nieuszkodzone przez ogień komponenty elektroniczne.

P: Czy gaśnica do użytku domowego nadaje się do gaszenia komputera?

O: Standardowa domowa gaśnica proszkowa ABC z gaśniczym atestem do 1000 V zgasi komputer, lecz osad z proszku zniszczy elektronikę. Do komputera stacjonarnego lub laptopa o wiele lepiej wybrać gaśnicę CO2.

P: Gdzie najlepiej przechowywać gaśnicę do urządzeń elektrycznych?

O: Urządzenie należy umieścić w łatwo dostępnym i dobrze widocznym miejscu, blisko dróg ewakuacyjnych oraz w sąsiedztwie potencjalnych źródeł pożaru, takich jak rozdzielnice czy serwerownie, lecz nie bezpośrednio przy nich.

Zabezpiecz swój sprzęt i budynek ze sklepem FireStop!

Szukasz odpowiedniej gaśnicy śniegowej CO2 lub nowoczesnego systemu ochrony serwerowni? Sklep FireStop oferuje szeroki wybór certyfikowanego sprzętu gaśniczego dedykowanego do ochrony elektroniki oraz instalacji pod napięciem. Nasi doradcy pomogą dobrać wyposażenie spełniające wszelkie normy bezpieczeństwa. Zapraszamy do kontaktu!